Tussen de Bogen 59
1013 JB Amsterdam
T 020-5285851
F 020-5285852
info@stadsverkenningen.nl

Siciliaanse stedengeschiedenis

In de roman De tijgerkat van G. Tomasi di Lampedusa ontvangt de hoofdpersoon Don Fabrizio in 1860 Chevalley, een gezant van het nieuwe koningshuis van SardiniŽ. Chevalley komt hem uitnodigen om senator te worden in het Italiaanse Parlement.

De oude edelman voelt er niets voor en legt zijn gast uit hoe hij SiciliŽ en de lange geschiedenis ervan ziet: "Al minstens vijfentwintig eeuwen lang torsen wij op onze schouders het gewicht van allerlei prachtige beschavingen, alle reeds compleet en vervolmaakt van elders gekomen, geen enkele door onszelf voortgebracht, geen enkele waarop wij ons stempel hebben gedrukt. Wij zijn blanken, Chevalley, net als u, net als de koningin van Engeland, en toch vormen wij sinds vijfentwintig eeuwen een kolonie. Ik zeg dat niet omdat ik wil klagen, het ligt grotendeels aan onszelf. Maar dat neemt niet weg dat we moe en leeg zijn. .. Trouwens ik zei al dat het grotendeels onze eigen schuld is. U sprak mij zojuist van een jong SiciliŽ dat de wonderen van de moderne wereld tegemoet treedt. Ik voor mij zie veeleer een honderdjarige voor me, die in een rolstoel wordt rondgezeuld over de wereldtentoonstelling in Londen, maar die er niets van begrijpt en zich nergens voor interesseert, of het nu om de staalfabrieken van Sheffield gaat of om de spinnerijen van Manchester, en die maar naar ťťn ding verlangt: weer te mogen sluimeren op zijn bekwijlde kussens, met een pispot onder zijn bed".

Zo zag Don Fabrizio de geschiedenis van SiciliŽ. In deze collegereeks komen ook andere opvattingen aan de orde. Het uitgangspunt is de stedengeschiedenis van het eiland. In de oudheid bouwden de Grieken er hun kolonies. De Carthagers probeerden in dezelfde tijd ook vaste voet aan wal te krijgen. Vervolgens veroverden de Romeinen SiciliŽ, dat voor hen een grote korenschuur werd. In de middeleeuwen volgden de verschillende machthebbers elkaar op: de Byzantijnen, de Arabieren, de NormandiŽrs, de Hohenstaufen en de Anjous en de Aragonezen. En ten slotte kwam het eiland in de nieuwe tijd achtereenvolgens in handen van de Spaanse koningen, de Bourbons en de Italiaanse staat. De nieuwkomers vermengden zich steeds weer met de plaatselijke bevolking en deze mengelmoes aan culturen liet interessante sporen na in onder meer de architectuur en de structuur van de steden. Bijzonder is vooral de nalatenschap van de NormandiŽrs en de Arabieren.

In de colleges komen de stadsplanning en de decoratie van kerken, gebouwen en de publieke ruimte aan de orde. Zo krijgt men een beeld van de ideologie van de verschillende groepen die het aanzicht van de stad bepaalden, zoals de geestelijkheid, de territoriale vorst, de hygiŽnisten en de in de stad wonende adel. Uiteraard kunnen de Mezzogiorno-thematiek (de ongelijke ontwikkeling van Zuid- en Noord-ItaliŽ) en de rol van de maffia in de twintigste eeuw niet onbesproken blijven.

Colleges

  1. De Tijgerkat
  2. De Griekse kolonisatie van SiciliŽ
  3. Romeins SiciliŽ
  4. De Byzantijnen en de Arabieren op SiciliŽ
  5. De NormandiŽrs
  6. De Stupor Mundi: de regering van Frederik II
  7. Siciliaanse steden in de late Middeleeuwen
  8. Het stedelijk beleid van Spaanse vicerť's
  9. Het regime van de Bourbons
  10. Maffia en politiek: SiciliŽ in de 20ste eeuw

Reis

dag 1
Vlucht Amsterdam – Catania. Middagprogramma Catania.
Rit naar Siracuse, alwaar overnachting

dag 2
Siracuse, 2 wandelingen:
1. De Grieks-Romeinse stad op het vasteland
2. De stad op het schiereiland Ortygia

dag 3
Vanuit Siracuse dagtrip naar Noto en Ragusa.

dag 4
Vertrek uit Siracuse naar Agrigento. Onderweg bezoek aan Piazza
Armerina en Morgantina

dag 5
Agrigento:
1. Archeologisch Museum 2. De tempelvallei 3. De moderne stad

dag 6
Rit Agrigento - Palermo.
Onderweg: Selinunte en Segesta.

dag 7-10
Palermo. Gedurende deze dagen zijn er 6 wandelingen.
1.De Arabische en Normandische stad
2.Middeleeuwse adellijke families
3.Vroegmoderne stedelijke vernieuwing
4.De bourgeoisie in Palermo
5.Het buitenleven in diverse tijden
6.Monreale

dag 11
Vertrek uit Palermo naar Catania. Vlucht Catania-Amsterdam